Motorsuz Ekolojik Kayık: Sakoleva Tırhandil
Bir kayığın veya teknenin ilk önce bir gövdesi olur, suyun üzerinde durmasını saÄŸlayacak. Tırhandili seçtim.
Sonra yelkenleri olur, belli bir şekilde tasarlanmış ve yerleştirilmiş. Armadır bunu adı denizcilik dilinde. Sakoleva olsun dedim.
Ve bu ikisinin birleÅŸiminden özgün bir tip doÄŸar gövdeyle armayı birleÅŸtiren. Adı olur o tipin. O da sakoleva tırhandil.
En sonunda da karakteri olur, huyu suyu. Sert, hızlı, ağır, dayanıklı, koşan gibi. Bu da doğacı, yaban, doğal bir ekolojik yelkenli.
Ege’nin zengin bir geleneksel kayık geleneÄŸi var. Perama, tırhandil, çırnık, trata, piyade, skafi, karovaskaro vb çeÅŸitli gövde formları olmuÅŸ geçmiÅŸte. Bunların arasında hâlâ iyi kötü varlığını sürdüren bir tek tırhandil kalmış.
Projenin bir hedefi de Ege’nin geleneksel denizcilik kültürünün korunmasına katkıda bulunmak. Bu yüzden kayığın gövdesini tırhandil olarak seçtim. Devam ...
Ege'nin bir de geleneksel yelken armaları var: Kare, latin, randa, pena, pıraçera, sakoleva. Birkaç randa ve latin örneÄŸi dışında hiçbiri yok artık. Ege'nin geleneksel denizcilik kültürü derken yelkeni atlamak olmazdı. Maalesef herkes atlıyor ve sadece gövdeleri hatırlıyoruz.
Yelkenler için derin geçmiÅŸe inmek gerek. BaÅŸka türlü zor. Amacım bir geleneksel yelkenliyi geri getirmek ama altı geleneksel üstü modern olarak deÄŸil. O yüzden ana arma olarak sakolevayı seçtim. Devam ...
Tırhandil gövde, sakoleva arma derken bu ikisini birleÅŸtiren bir geleneksel kayık tipi de olmuÅŸ. 1930'ların sonuna kadar. Yaygınmış da. Sadece belli yerlerde deÄŸil, tüm Ege'de kullanılmış. Ve tabii Bodrum'da da.
Üstelik bir de fotoÄŸraf buldum Bodrum limanında bir sakoleva tırhandil gösteren. Üzerinde de bir tarih: 1934. Projenin adı böyle doÄŸdu. Sevdim sakoleva tırhandili ve ekolojik yelkenlimiz bu olsun dedim. Devam ...
Yelkenlimizin en önemli yanı ekolojik olması. Yormasın istedim yerküremizi. O yüzden motorsuz. Bir de onunla denize açılanları mutlu etsin istedim. O yüzden de ekolojik. Ekolojik yaÅŸamanın özünde keyif almak olmalı. Ama modern yaÅŸamın dolandırıcı mutluluÄŸu deÄŸil. DoÄŸala ve doÄŸallığımıza dönüÅŸün getireceÄŸi bir mutluluk, bir keyif alma. Uzun süredir kaybettiÄŸimiz keyif türü. Bugünkü ekolojik krizlerimizin ardında modern insanın mutsuzluk krizi var. Yelkenlimizin ekolojikliÄŸinin temelinde herÅŸeyden önce bu ilkenin hayata geçirilmesi var. Nasıl yapacağız bunu? Devam ...